Anh em hỏi mình: “Anh ơi, khi nào biết là nên dừng một dự án? Khi nào nên buông, không cố nữa?”.
Câu hỏi này mình cũng từng trăn trở, rồi vấp té đủ kiểu, mới tự rút ra vài kinh nghiệm.
Mình từng đóng nhiều dự án, không ít trong số đó bắt đầu rất máu lửa. Có cái đóng vì lỗ, có cái vì dự án khó quá, không có nhân sự làm. Cái đóng vì hết duyên, cái đóng vì… hết tiền. Sau này nhìn lại, thấy 7 dấu hiệu dưới đây thường là lời cảnh tỉnh: đến lúc tính chuyện dừng rồi.
1. Không còn động lực, không còn muốn nghĩ về nó
Có những buổi sáng dậy, mình nhìn bảng kế hoạch của dự án mà… chẳng buồn mở. Viết một bài đăng cho nó cũng thấy nặng, hẹn khách cũng thấy ngại.
Nó không còn khiến mình háo hức, không còn làm mình hứng thú học hỏi, tìm tòi.
Dự án mà không còn tình yêu, chỉ còn sự gồng gánh, thì trước sau gì cũng mệt.
Cố một thời gian nữa, nhưng nếu mãi vẫn thấy chán, chắc mình dừng.
2. Tiền không về, và không còn cách để xoay
Làm kinh doanh thì lỗ – lời là chuyện thường. Nhưng quan trọng là: mình còn nhìn thấy đường ra không?
Có những giai đoạn tiền lời nằm hết trong tồn kho. Mình dồn vốn, vay mượn, bấu víu, nhưng doanh thu vẫn lẹt đẹt.
Nếu đã xoay đủ cách, tối ưu đủ kiểu, mà dòng tiền vẫn âm, không đủ nuôi nổi nhân viên, trả nổi nợ… thì nên dừng sớm, đỡ kéo dài rồi lún sâu hơn.
3. Không còn thị trường, hoặc thị trường đổi hướng quá nhanh
Hồi làm sách, mình tưởng sách sẽ mãi bán tốt. Ai ngờ xu hướng thay đổi khá nhanh chỉ sau vài tháng, kênh bán chủ lực của tụi mình flop dần đều.
Hay một số ngành bị đối thủ quá mạnh nhảy vào, hoặc chính sách pháp luật siết chặt…
Thị trường đã đổi, mình chạy theo mãi không kịp, thì dừng để chuyển hướng khác đôi khi lại là sáng suốt.
4. Đã cố gắng tối đa nhưng vẫn không hiệu quả
Mình từng có giai đoạn đổ thời gian, tiền bạc, công sức vào một dự án. Làm ngày đêm, tối ưu liên tục. Thậm chí nhờ tư vấn ngoài, học hỏi case study.
Nhưng kết quả vẫn không khá hơn là bao.
Lúc ấy mới nhận ra: không phải cái gì cố gắng cũng có kết quả. Có thể ý tưởng sai, cách làm sai, hoặc đơn giản là… không hợp với mình, năng lực mình chưa đủ.
5. Tốn quá nhiều thứ khác ngoài tiền bạc
Có dự án khiến mình mất cả sức khỏe, thời gian cho gia đình, mối quan hệ cũng rạn nứt.
Thậm chí, đôi khi đâm ra tự ti, cáu gắt, thu mình lại.
Nếu một dự án lấy của mình quá nhiều thứ quý giá mà không đem lại niềm vui hay giá trị xứng đáng, thì có lẽ nên cân nhắc dừng lại, giữ sức mà làm cái khác.
6. Không còn ai cùng mình đồng hành nữa
Mục này dịp nào đó phù hợp mình sẽ kể sau. Bây giờ chưa tiện. kaka. :v
7. Có cơ hội tốt hơn xuất hiện
Có lần mình đang cố níu một dự án A, nhưng thấy mảng B lại dễ làm & phù hợp với team mình hơn.
Mình tự hỏi: nếu mình dồn toàn lực vào cái mới, có khi lại đỡ hơn là cứ ôm cái cũ. Không phải cứ bám mãi là tốt. Đôi khi buông một cái, mình mới có tay để đón lấy cơ hội mới.
LỜI KẾT
Mỗi lần dừng một dự án, thật ra cũng đau lắm.
Nhưng giờ nhìn lại, thấy các lựa chọn đó đều khá phù hợp (theo suy nghĩ chủ quan thôi ạ!). Vì dừng không phải là thất bại, mà là cách để mình bắt đầu lại, nhẹ gánh hơn, tỉnh táo hơn.
Không ai có thể trả lời thay anh em được là “nên dừng chưa”. Chỉ anh em mới biết mình đã cố hết sức chưa, còn nhìn thấy đường ra không, còn tình yêu với nó không.
Nhưng nếu thấy đã đến lúc, thì mạnh dạn dừng, để giữ sức mà làm tiếp.
Còn một bài toán khó nữa, đó là cách chúng ta dừng dự án như thế nào để không bị mất uy tín? Có dịp mình sẽ chia sẻ sau ạ!
==============
Chúc anh em dẫu có dừng hay tiếp tục, thì vẫn bình tâm, mạnh mẽ & sống nhẹ nhàng hơn mỗi ngày.
Cảm ơn đã đọc đến đây!
— Trần Thịnh Lâm — bố bỉm bán sim dạo!
